Hac, Mekke'ye hac ziyareti 2026-2027: fiyat, gerçekleşme tarihi

Zilhicce'nin 1'inden 8'ine kadar

• Mekke'ye giderken: İhrama girmek.
• Mekke şehrinde otelde yerleşmek.
• Mescid-i Haram'ı ziyaret etmek.
• Mescide sağ ayakla girmek ve dua okumak.
• Kâbe'yi 7 kez tavaf etmek, Makam-ı İbrahim'de namaz kılmak.
• Safa ile Merve arasında 7 kez sa'y etmek, Zemzem içmek.
• Berbere gidip saç kestirmek.
•  Cemaatle farz namazları kılmak.
• Otele dönmek, ihramı çıkarıp üstünü değiştirmek.

Zilhicce'nin 8. günü

• Güneş doğduktan sonra: ihram, ardından Mina vadisinde.
• Gün boyunca: Mina'da cemaatle namazlar.

Zilhicce'nin 9. günü

• Sabah namazından sonra: Arafat dağına
• Öğle vakti: Namire Mescidi'nde cemaatle namazlar
• Dua, zikir okumak ve af dilemek.
• Akşam namazından sonra: Müzdelife'ye gitmek.

Zilhicce'nin 10. günü

• Sabah namazından sonra: Mina'ya yönelmek.
• Cemretü'l-Akabe'ye 7 taş atmaya gitmek.
• Kurban kesmek (eğer bunu başkalarına vekalet vermediyseniz).
• Saç kestirmek, ihramı çıkarıp çadırlarda üstünü değiştirmek
• Mescid-i Haram'a gitmek, tavaf ve sa'y yapmak

Zilhicce'nin 11, 12, 13. günleri

• Öğle namazından sonra: 3 cemreye ziyaret etmek.
• Ayrılmadan önce Vedâ tavafını yapmak

HACCIN BİRİNCİ GÜNÜ

Hac başlar Zilhicce'nin 8. günüve bu günün adı «Terviye Günü». Güneş doğduktan sonra, Temettu haccı yapan hacı, ihram durumuna girer. Bundan önce umre ihramından önce yaptığı gibi yapar: gusül alır, güzel koku sürünür ve namaz kılar. Sonra ikamet ettiği veya kaldığı yerde ihrama girer. Kıran ve İfrad haccı yapan hacılara gelince, onlar ihram durumuna girmezler, çünkü zaten bu süre boyunca ihramdan çıkmamışlardır.

Mina vadisinde gecelemek.

Ardından hacılar (her üç hac çeşidini yapanlar) vadiye yönelirler Mina (1) (Terviye Günü'nde Mina'da gecelemek sünnettir ve gönüllü bir fiildir), öğle namazı (zuhr) vakti girene kadar. Mina'da öğle, ikindi (asr), akşam (mağrib) ve yatsı (işa) namazları kılınır; 4 rekatlı namazlar 2 rekata kısaltılır. Hacılar Mina'da geceyi geçirirler ve sabah Zilhicce'nin 9. günü sabah namazını (fecr) kıldıktan sonra, Arafat dağına yönelirler. Mina'ya Zilhicce'nin 8. gününden önce, gelenler, burada güneş doğduktan sonra ihrama girerler.

HACCIN İKİNCİ GÜNÜ

Haccın ikinci günü, Arefe Günü olarak adlandırılır.

Zilhicce'nin 9. günü, sabah namazından sonra hacılar güneşin doğuşunu beklerler, ardından Arafat dağına (2) sakin bir şekilde, telaş ve izdiham olmadan yönelirler; zikir yaparak (Allah'ı anarak), Kur'an okuyarak, telbiye sözlerini söyleyerek: «Lâ ilâhe illallah, Allahu ekber, Elhamdülillah» derler ve alemlerin Rabbine şükrederler.

Arafat'ta Vakfe
Arafat'ta vakfe, haccın farz rükünlerinden biridir ve onsuz hac geçerli olmaz. Allah Resulü'nün (s.a.v.) buyurduğu gibi: «Hac Arafat'tır». (Ebu Davud ve et-Tirmizi)

Arafat günü, üzerine güneşin doğduğu en hayırlı gündür. Bu büyük günde tüm hacılar Arafat'ta toplanır ve güneşin doğuşundan batışına kadar burada vakfede dururlar. Müslim'in Sahih'inde Aişe'den (Allah ondan razı olsun!) rivayet edilen bir hadiste Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

«Allah'ın, kulunu ateşten bu kadar çok azat ettiği Arafat günü gibi bir gün yoktur. Yüce Allah, en yakın semaya inerek meleklerine karşı kullarıyla övünür ve şöyle buyurur: «Bunlar ne istiyor?»».

Hacının, mümkünse öğle namazından önce Namira Mescidi'nde durması müstehaptır, zira bu sünnettir. Öğle namazı sırasında bir ezan ve iki kamet okunur (kamet, her farz namazın başlamasından hemen önce söylenir).

Ardından imam, insanlara nasihat içeren bir hutbe okur ve diğer Müslümanlarla birlikte öğle ve ikindi namazlarını kılar; Peygamber'in (s.a.v.) yaptığı gibi bunları birleştirir ve her birini iki rekâta indirir. Nafile namazlar isteğe bağlı olarak kılınır. Zira mescidin bir kısmı Arafat dağının sınırları dışında, kaldığından, hacının namazdan sonra gerçekten Arafat sınırları içinde bulunduğundan emin olması gerekir.

Urve ibn Mudarris'in (Yüce Allah ondan razı olsun) rivayet ettiğine göre, Allah Resulü (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

«Kim Müzdelife'de bizim namazımızda hazır bulunur ve biz yola koyuluncaya kadar bizimle birlikte vakfede durursa, ayrıca daha önce Arafat vadisinde gündüz veya gece vakfede durmuşsa, o kişi hac yapmış ve hac menâsikini yerine getirmiştir.». (Ahmed, Ebu Davud, et-Tirmizi, en-Nesai ve İbn Mace)

Bunu bilmek önemlidir:

• Arafat günü hacının, güneş batıncaya kadar Arafat dağının sınırları içinde bulunması gerekir.
• Namira Mescidi, Arafat dağının sınırları içinde yer almaktadır; ancak bir kısmı, yani doğu tarafı, Arafat sınırlarının dışındadır. Bu nedenle hacının bunu hatırlaması ve mescit içindeki işaretlere dikkat etmesi gerekir.

Not: Arafat günü, haccın en önemli günüdür. Bu nedenle hacılar, hac sevabını ve mükâfatını kaybetmelerine neden olabilecek her türlü hatadan sakınmalıdır.

1. Arafat sınırlarının dışında durulmamalı, güneş batıncaya kadar orada kalınmalı ve Müzdelife vadisine vakfinden önce gidilmemelidir. Kim böyle yaparsa hac yapmamıştır;
2. Güneş batmadan Arafat'tan ayrılmak caiz değildir. Bu yasaktır, zira Peygamber'in (s.a.v.) fiillerine aykırıdır;
3. Arafat dağına (Cebelü'r-Rahme) tırmanmak ve zirvesine ulaşmak için güç kullanarak izdiham ve kalabalık oluşturmak, bereket umuduyla taşları sıvazlamak ve dağın zirvesinde namaz kılmak caiz değildir.
4. Dua sırasında yüzü Arafat dağına doğru çevirmek büyük bir hatadır.

Peygamber'in (s.a.v.) Veda Hutbesi

Kurban günü Peygamber (s.a.v.) bir hutbe irat etti ve şöyle buyurdu: «Bugünün hangi gün olduğunu biliyor musunuz?» İnsanlar: «Allah ve Resulü daha iyi bilir!» diye cevap verdiler.»

Bir süre sustu ve sahabeler, bu günü başka bir adla anacağını düşündüler; ancak o: «Bu, kurban günü değil mi?» diye sordu. İnsanlar: «Elbette» diye cevap verdiler. O: «Peki şu an hangi aydayız?» diye sordu. Onlar: «Allah ve Resulü daha iyi bilir!» diye cevap verdiler.»

Yine bir süre sustu ve sahabeler, bu ayı başka bir adla anacağını düşündüler; ancak o: «Şu an Zilhicce ayında değil miyiz?» diye sordu. İnsanlar: «Elbette» dediler. O: «Peki bu nasıl bir şehirdir?» diye sordu. İnsanlar: «Allah ve Resulü daha iyi bilir!» diye cevap verdiler.»

Yine bir süre sustu ve sahabeler yine, bu şehri başka bir adla anacağını düşündüler; ancak o: «Bu, haram şehir değil mi?» diye sordu. İnsanlar: «Elbette» dediler.

Bunun üzerine şöyle buyurdu: «Şüphesiz ki kanınız ve malınız, bu günün, bu ayın ve bu toprağın kutsal olduğu gibi kutsal ve dokunulmazdır ve Rabbinizle karşılaşacağınız güne kadar dokunulmaz kalacaktır. Size tebliğ ettim mi?» İnsanlar: «Evet» diye cevap verdiler. O: «Allah'ım, şahit ol! Ve burada bulunanlar, bulunmayanlara bunu bildirsin, zira
öyle olabilir ki, kendisine ilim ulaştırılan bir kişi, onu ilk duyandan daha iyi koruyabilir…». (el-Buhari ve Müslim)

Müzdelife Vadisi

Zilhicce'nin 9. günü güneş battıktan sonra hacılar vadiye yönelirler Müzdelife (3).

Vardıklarında, geciktirmeden akşam ve yatsı namazlarını kılarlar; yatsı namazını birleştirir ve kısaltırlar, bir ezan ve iki kamet ile. Hacılar geceyi Müzdelife'de geçirirler; sık sık telbiye getirir, Allah'ı zikreder ve hac menâsikini yerine getirme hususunda gösterdiği lütuf ve ihsan için O'na şükrederler.

Müzdelife'de sık yapılan hatalar:

1. Müzdelife'ye varır varmaz, akşam ve yatsı namazlarını kılmadan önce taş toplanmamalıdır;
2. Cemrelere atılacak taşların yalnızca Müzdelife'de toplanması gerektiğine inanmak;
3. Cemrelere atılmak üzere ayrılan taşları yıkamak; zira Peygamber'in (s.a.v.) böyle bir şey yaptığını bildiren sahih bir hadis yoktur.

Müzdelife'de doğru davranışlar

Müzdelife'de gecelemek ve sabah namazını bu vadide kılmak sünnettir. Kadınların, zayıf kişilerin, çocukların ve onlardan sorumlu olanların gece yarısından sonra Müzdelife vadisinden ayrılmaları ve Mina'daki çadırlara gitmeleri caizdir.

HACCIN ÜÇÜNCÜ GÜNÜ

Sünnete göre Zilhicce'nin 10. günü, hacının sabah namazından sonra Müzdelife'de «el-Meş'ar el-Haram» dağının yanında bulunması müstehaptır. Kıbleye yönelerek sık sık Allah'ı zikretmesi, O'nu yüceltmesi ve dilediği şeyleri istemesi gerekir.

Ardından tüm hacılar güneş doğmadan kısa bir süre önce Mina vadisine yönelirler; yolda, Cemretü'l-Akabe'ye (4) atmak üzere parmak boğumu büyüklüğünde yedi küçük taş toplarlar. Sonraki günler için diğer taşlar Mina'da toplanır. Böylece hacı, telbiye getirerek, huşu içinde ve Allah'ı zikrederek Mina'ya doğru yol alır. «Cabir'in (Yüce Allah ondan razı olsun) rivayet ettiğine göre, Allah Resulü (s.a.v.) kurban günü taşları öğleden önce, diğer günlerde ise öğleden sonra atmıştır.» (Müslim).

«Mina Vadisi.
Taş Atma.

a) Mina'ya vardığında hacı, aceleyle
а) Прибыв в Мину, паломник спешит к джамарат аль-ъакаба, находящегося рядом с Меккой. При приближении к джамарат аль-ъакаба тальбия прекращается и паломник бросает в стену 7 камешков. Необходимо бросать камешки один за другим. Если бросить несколько камешков сразу, то это засчитывается только за один бросок. Также при каждом броске желательно, возвеличивать Аллаха словами: «Аллаху акбар».

Будьте бдительны и осторожны в 1-день Джамаратов. Если Вы вместе с семьей или со слабыми людьми, то Вам следует переждать и
отправиться к джамарату позже. Так как к началу времени открытия джамаратов, там скапливается наибольшее количество людей. После бросания камешков в джамарат аль-ъакаба паломник начинает возвеличивать Всевышнего:

«Аллаһу әкбар Аллаһу әкбар Аллаһу әкбар Лә иләһә иллаллаһу Аллаһу әкбар Аллаһу әкбар уа лилләһил хамд».

Перевод: «Аллах велик (трижды), нет божества, кроме Аллаха. Аллах велик, Аллах велик, и Ему принадлежит вся хвала».
Жертвоприношение
б) Приношение в жертву животное. Каждый, на ком возлежит обязанность совершить жертвоприношение, должен зарезать одно из трех жертвенных животных: барана, корову или верблюда. Мясо едят и раздают бедным. Сегодня обязанность резать и раздавать нуждающимся берут на себя некоторые предприятия, которые выдадут вам чек и исполнят этот обряд вместо вас.

День жертвоприношения-это первый день праздника ъид аль-Адха (Курбан айт). Все мусульмане на Земле, на востоке и западе, на севере и юге, и паломники в Мине с радостью встречают благословенный праздник жертвоприношения, закалывают жертвенное животное, приближаясь тем самым ко Всевышнему Аллаху.
Бритье или укорачивание волос
в) После того, как паломник закончит бросать камешки в джамарат аль-ъакаба на 10-й день зуль-хиджи, ему следует побрить голову или подкоротить волосы. Но сбривание предпочтительней, что же касается женщины, то она укорачивает свои волосы на длину одной фаланги. После бритья головы, мусульманин снимает с себя две белые материи, в которые был облачен, переодевается в повседневную одежду и частично выходит из состояния ихрама, после чего ему разрешаются все вещи, кроме близости с женой.

Данный порядок является предпочтительным, хотя разрешается совершать эти обряды и в другом порядке.

Часто допускаемые ошибки при бросании камешков:

1. Убежденность некоторых паломников в том, что камешки бросаются в шайтанов. Поэтому бросание сопровождается руганью и проклятиями. На самом деле это не так, в шариате обряд бросания камешков предназначен для поминания Аллаха.
2. Когда люди не смотрят на указательные знаки, идут против основного потока, пытаясь сделать все быстро. Нельзя брать с собой какую-либо поклажу, которая может рассыпаться, а другие люди споткнутся о нее. Именно эти действия очень часто приводят к давке, толкотне и смерти особенно на мосту, где расположены джамараты.
3. Когда паломники бросают в джамарат крупные камни, обувь, палки и пр., что является чрезмерностью в религии, запрещенной нашим пророком (с.а.у.). Паломнику следует проявлять мягкость, и дружелюбие к своим братьям, выбирать удобное и безопасное место для бросания. Попадание камешков в стену не обязательно, достаточно попасть в колодец.

Таваф аль-ифада (таваф хаджа)

Таваф аль-ифада является одним из столпов хаджа, без которого последний будет неполным. После бросания камней в джамарат аль-ъакаба, утром праздничного дня, паломник направляется к Мекке (5), чтобы совершить семь кругов Тавафа аль-ифада, затем семь раз са’й, в случае если он совершает Хадж таматтуъ. Или же если он совершает хадж ифрад и киран, но по прибытии в Мекку после Тавафа аль-кудум не совершил са’й для хаджа. Таваф аль-ифада можно отложить и совершить его по возвращении из Мины на 4-день Курбан айта после джамаратов.

После тавафа аль-ифада в день жертвоприношения паломнику разрешаются запрещенные во время ихрама вещи, вплоть до близости с женой.

ДНИ ТАШРИКА. 11-13 зуль-хиджа

Дни ташрика начинаются с момента вхождения ночи 11 числа зуль-хиджи и продолжаются до 13 того же месяца. Т.е. Дни ташрика-это 4,5,6-ые дни Хаджа или 2,3,4-ые дни Курбан айта.

1. После тавафа аль-ифада в День жертвоприношения паломник возвращается в Мину для ночевки там в течение трех дней ташрика.
2. Или ночует в Мине только две ночи, если он спешит.

Дни ташрика, распорядок на 3 дня:

1. Совершение утреннего намаза с джамаатом (можно в палатках, но лучше всего в мечети)
2. Частое поминание Аллаха с помощью зикров и ду’а;
3. После полудня (когда солнце минует зенит) совершение намаза зухр и бросание камешков во все три джамарата. При этом не забывая произносить слова «Аллаху акбар» с каждым броском камешка. Необходимо спокойно совершать обряды, не ругаясь, не грубя и не препираясь с другими.;
4. Если есть возможность, то желательно съездить в город и до вечера провести время в Масджид аль-Харам, совершая таваф, а также доп. и обязательные молитвы.
5. Разрешается также ночевать в Мине не 3 дня ташрика, а только 2.

«Поминайте Аллаха в считанные дни (в течение трех дней ташрика). Кто торопится и завершает обряд за два дня, тот не совершает греха. И кто задерживается, тот также не совершает греха. Это касается богобоязненных. Бойтесь же Аллаха и знайте, что к Нему вы будете собраны»(аль-Бакара, 203).

Согласно сунне паломнику после бросания камешков в джамарат ас-сугра и аль-вуста следует, обратившись лицом к кибле и подняв руки, просить Всевышнего, о чем пожелает. Что касается джамарата аль-ъакаба, то после него не останавливаются и не делают ду’а;

Тому, кто пожелает покинуть Мину раньше на один день следует 12-го зуль-хиджи после полудня бросить камешки в три джамарата. Затем покинуть Мину до захода солнца. Если же паломник не успеет уехать отсюда, то он обязан остаться на ночевку до 13-го зуль-хиджи и на следующий день бросить камешки в джамараты. А кто собирался покинуть Мину, но по независящим от него причинам (например, пробки на дорогах) не успел сделать этого до заката солнца, тот не обязан оставаться на ночевку 13-го числа зуль-хиджи.

Таваф аль-вадаъ

Покинув Мину, паломники направляются к Благословенной Мекке для того, чтобы совершить таваф округ Каабы.

Таваф аль-вадаъ (прощальный таваф) считается последним из ритуалов хаджа, который совершается после окончания всех обязательных обрядов. От тавафа аль-вадаъ освобождаются лишь женщины с месячными и послеродовыми выделениями.

Пророк (с.а.у.) сказал: «Пусть никто из вас не уезжает (из Мекки), пока не совершит последний обряд у Дома (Каабы)». (Аль-Бухари и Муслим)

Таваф аль-вадаъ является последним обязательным действием хаджа, возлагаемым на паломника непосредственно перед отправлением к себе на родину.

Советы паломнику:

1. 1. Вы можете набрать Зам-зам в Мекке, но лучше сделать это перед самым отъездом в городе Медина, если программа вашего хаджа предполагает посещение этого священного города.
   2. Не берите слишком много воды, потому что в самолете есть ограничения по грузу, перегружая воздушное судно, Вы подвергаете опасности себя и остальных людей. Поэтому рекомендуем покупать уже расфасованный подарочный вариант Зам-зама.
   3. Sivak'ın hava geçirmez ambalajda satın alınması tercih edilir; bu şekilde faydalı özelliklerini daha iyi korur.

İhram Hac ve Umre ritüellerinin ilk eylemidir; kişinin ibadetlere başlama niyetini ifade eder. Umre için ihrama girme zamanı yılın herhangi bir zamanıdır. Hac için belirli aylar vardır: Şevval, Zilkade ve Zilhicce'nin ilk on günü.

Hem Hac hem de Umre, mikatta ihrama girme anından itibaren başlar.

Mikatlar — hacıların ihrama girdikleri durak yerleridir. Peygamber (s.a.v.) belirlemiştir 5 mikat, Hac veya Umre yapacak olanların ihram durumuna girmelerinin zorunlu olduğu yerleri: «Hadiste nakledildiğine göre, Peygamber (s.a.v.) Medine halkı için ihrama girme yeri olarak Zülhuleyfe'yi, Suriye'den gelenler için Cuhfe'yi, Necid'den gelenler için Karn el-Menazil'i ve Yemen halkı için Yelemlem'i belirlemiştir. Bu yerler, onlar için ve ayrıca Hac veya küçük hac yapmak isteyip de yukarıda sayılan bölgelerden olmayıp bu yerlere gelen herkes için tahsis edilmiştir. Mekke yakınlarında ikamet edenlere gelince, onların hac yolculuğu yola çıktıkları yerden başlar ve bu nedenle Mekke sakinleri ihrama Mekke'nin kendisinde girmelidir.» (El-Buhari ve Müslim)

Kazakistan'dan gelen hacıların çoğu Mekke'ye üç güzergâhtan biriyle gelir:

1. Uçak Cidde şehrine iner (Mekke yakınlarında) ve hacılar otobüsle Kutsal şehre giderler. Onlar için ihrama girme yeri «El-Cuhfe», mikatıdır; uçak bu mikatın üzerinden durmaksızın geçer ve bu nedenle hacıların ya uçakta mikatı geçmeden önce ya da daha erken ihrama girmeleri gerekir. Ancak ihram durumuna yalnızca uçak mikatı geçerken girerler; genellikle uçak kaptanı bunu önceden duyurur. «El-Cuhfe» — Şam bölgesi (Suriye, Ürdün, Filistin, Lübnan), Fas, Mısır halkının ve bu yönden gelen hacıların mikatıdır. Rabiğ şehri yakınlarında, mübarek Mekke'den 183 km uzaklıkta bulunmaktadır.

2. Uçak Cidde şehrine iner. Ancak hacılar önce Mekke'ye değil, Medine'ye giderler ve ancak ondan sonra Kutsal şehre geri dönerler. Onlar için ihrama girme yeri «Zülhuleyfe». mikatıdır. Zülhuleyfe — Medine halkının ve bu yönden gelen hacıların mikatıdır. Şu anda bu yer «Ebyar Ali‘ olarak adlandırılmaktadır ve Medine şehrinin kenarında, mübarek Mekke'den 450 km uzaklıkta bulunmaktadır.

3. Hacılar uçakla Dubai şehrine (BAE) ulaşır ve oradan otobüsle Mekke'ye giderler. Bu hacılar için ihrama girme yeri «Karn el-Menazil»mikatıdır — Necid halkının (Suudi Arabistan'ın orta ve doğu bölgeleri) ve bu yönden gelen hacıların mikatıdır. Şu anda bu yer «es-Seylül Kebir» olarak adlandırılmaktadır ve mübarek Mekke'den 75 km uzaklıkta bulunmaktadır.

Diğer mikatlar:

4. «Yelemlem» — Yemen halkının ve bu yönden gelen hacıların mikatıdır. Şu anda bu yer «es-Sa'diyye» olarak adlandırılmaktadır ve mübarek Mekke'den 92 km uzaklıkta bulunmaktadır.

5. «Zatu Irk»— Irak halkının ve bu yönden gelen hacıların mikatıdır. Mübarek Mekke'den 94 km uzaklıkta bulunmaktadır.

Mekke sakinleri ve orada geçici olarak ikamet edenler, Hac için kendi evlerinde ihram durumuna girerler; Umre için ise Mekke'den Ten'im adı verilen bölgeye çıkarlar ve orada ihrama girerler.

Cidde, Mustavra, Bedr ve Mekke ile mikatlar arasında bulunan diğer yerleşim yerlerinin sakinleri için ihrama girme yeri kendi meskenleridir.

Hac veya Umre yapan her hacı, mikata ulaştığında ihram durumuna girmekle yükümlüdür.

Eğer kişi mikatı geçmiş ve kasten ihram durumuna girmemişse, geri dönüp atladığı yerden ihrama girmekle yükümlüdür. Aksi takdirde, Mekke'de bir koyun kurban etme ve etini orada yoksullara dağıtma yükümlülüğü vardır.

Hac veya Umre yapan kişi karayoluyla belirli bir yere (mikata) ulaştığında, ilk yapması gereken şey (imkân ölçüsünde) gusül abdesti almak (duş almak) ve güzel koku sürünmektir. Daha sonra erkeğin iki beyaz ve temiz kumaşa (beli saran izar ve omuzlara atılan rida) bürünmesi gerekir. Kadının ihramda belirli bir kıyafet şekli yoktur; kıyafetinde önemli olan avret mahallini örtmesidir, yani yüz ve eller dışında tüm vücudunu. Her renkte kıyafet giymesi caizdir: kırmızı, yeşil, mavi vb., ancak gösterişli olmamalı ve çevresindekilerin dikkatini çekmemelidir.

Ardından hacı ihram için niyet eder:

Hac-ı Temettu: «Lebbeyke umraten mutemetti'an biha ilel Hac»

Hac-ı Temettu — Umre ve Haccın ayrı ihramlarla yerine getirilmesidir; Hac yapacak olan kişi Umre için ihrama girer; Umreyi tamamladıktan sonra ihramdan çıkar ve Hac vakti geldiğinde Haccı yerine getirmek için yeniden ihrama girer; bu Hac türünde kurban kesmek vaciptir.

Hac-ı Kıran: «Lebbeyke umraten ve haccen»

Hac-ı Kıran — Hac ve Umrenin tek bir ihramda yerine getirilmesidir; ihrama girerken mümin hem Hac hem de Umre için niyet eder; önce Umreyi yapar ve ihramdan çıkmadan Haccı yerine getirir; Hac-ı Kıran yapan kişi için kurban kesmek vaciptir.

Hac-ı İfrad: «Lebbeyke haccen».

Bu, Umre olmaksızın Haccın yerine getirilmesidir; Hac yapacak olan kişi ihrama girdikten sonra yalnızca Hac için niyet eder ve yalnızca Haccın yükümlülüklerini yerine getirir; Hac-ı İfrad yapan kişi için kurban kesmek vacip değildir.

Umre yapılması durumunda: «Lebbeyke umraten»

İhrama girmeden önce yapılması gerekenler:

1. Tırnakları, bıyığı kesmeli ve koltuk altı ile kasık bölgesindeki tüyleri temizlemelidir;
2. Bunun için imkân varsa tam bir gusül abdesti almalıdır;
3. Erkek, üzerindeki tüm (iplikle dikilmiş) elbiseleri tamamen çıkarır ve ihram elbisesine bürünür;
4. Kadın peçe, nikab (yüz örtüsü) ve eldiven takmamalıdır. Ancak yabancı erkeklerin yanında yüzünü eşarbının kenarıyla örtmesi caizdir. Ayrıca güzel koku kullanması da mubahtır, ancak yalnızca az miktarda, çevresindekilerin kokusunu duymayacağı şekilde;
5. Gusülden sonra, mümkünse erkek vücuduna güzel koku sürünür, ancak bunu ihram elbiselerine sürmez;
6. Yukarıda sayılanları yerine getirdikten sonra, Müslüman belirli bir hac türü için niyet eder. Bu niyet, ihram durumuna girmek demektir. Eğer farz namaz vakti gelmişse, ihram durumuna namazdan sonra girmek için niyet etmek daha iyidir. Diğer zamanlarda ise ihramdan sonra, abdest aldıktan sonraki gibi iki rekât namaz kılınabilir.

Telbiye

Hava veya deniz yoluyla varış söz konusu olduğunda, genellikle mikat sınırına yaklaşıldığını hacılara gemi kaptanı bildirir. Bunun ardından kişiler ihrama girerler ve mikat sınırına ulaştıklarında yukarıda belirtilen niyet sözlerinden birini söylerler ve telbiye sözlerini sıkça tekrarlarlar. Ancak hacının ihram elbiselerini kendi ülkesinde giymesi caizdir; bu durumda hacca girişi, aracın mikat sınırını geçtiği ve hacının telbiye sözlerini söylemeye başladığı an olacaktır.

Telbiye sözlerini yalnızca erkekler sesli olarak söyler:

«Lebbeykellahümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, innel-hamde, ven-ni'mete leke vel-mülk, lâ şerîke lek».

Перевод:«İşte ben Senin huzurundayım, ey Allah'ım, işte ben Senin huzurundayım! Senin hiçbir ortağın yoktur, işte ben Senin huzurundayım! Şüphesiz bütün hamd, nimet ve mülk Sana aittir, Senin hiçbir ortağın yoktur».

Hac için telbiye vakti: İhrama giriş anından bayram günü Cemretü'l-Akabe'ye taş atmaya başlayıncaya kadar.

Umre için: İhrama giriş anından tavafa başlayıncaya kadar.

İhramda yasak olan şeyler:

1. Kişinin kendi saçını veya tırnağını kesmesi. Bir kimsenin unutkanlık veya bilgisizlik sebebiyle bunu yapması ya da saçın kendiliğinden, kasıtsız olarak dökülmesi durumunda bir sakınca yoktur;
2. İhramda olan kişinin vücuda veya elbiseye sürülen herhangi bir güzel koku kullanması yasaktır. İhram durumuna girmeden önce vücuda sürülen güzel kokunun kalıntısının bulunmasında bir sakınca yoktur; ancak koku elbiseye bulaşmışsa yıkanması gerekir;
3. Müslümanın Harem bölgesinde (Mekke ve Medine'de) kara hayvanlarını avlaması veya avlanmaya yardım etmesi yasaktır; bu, ihramda olan ve olmayan tüm erkek ve kadınlar için geçerlidir;
4. Müslümanın Harem bölgesinde (Mekke ve Medine'de) ağaçları kırması ve kendiliğinden yetişen yeşil otları koparması yasaktır. Bu, ihramda olan ve olmayan tüm erkek ve kadınlar için geçerlidir;
5. İhramda olan ve olmayan erkek ve kadınların Mekke ve Medine bölgesinde kaybolmuş para, altın, gümüş ve diğer eşyaları alması yasaktır; ancak sahibini bulmak amacıyla buluntu ilan etmek için alınabilir; Allah Resulü (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: «(İhramda iken) gömlek, sarık, pantolon, başıyla birlikte bedeni örten herhangi bir elbise ve ayakları tamamen örten ayakkabı giyilmez. Eğer hacı sandal bulamazsa, ayak bileklerinin altında kalacak şekilde kestikten sonra deri ayakkabı giysin. Safran veya sarı ağaç ile boyanmış elbiseleri de giymeyin». (El-Buhari ve Müslim)
6. İhramda olanlara nişanlanmak veya evlenmek yasaktır. Ayrıca eşine şehvetle dokunmak ve cinsel ilişki de yasaktır. Bu, Osman'ın (Allah ondan razı olsun!) rivayet ettiği hadise işaret etmektedir; Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: «İhramda olan kişi evlenmez, evlendirmez ve nişanlanmaz» (Müslim).
7. İhramda olan kadının eldiven giymesi, yüzünü peçe veya nikab ile kapatması yasaktır. Ancak yabancı erkeklerin yanında bulunduğunda bir şeyle, örneğin başörtüsünün kenarıyla yüzünü örtebilir;
8. İhramda olan erkeğin başını takke, sarık, örtü vb. ile kapatması yasaktır. Eğer bu unutkanlık veya bilgisizlik sebebiyle olmuşsa, hacı hatırladığı veya hatasını öğrendiği anda başlığını çıkarmakla yükümlüdür. Kendisinden keffaret gerektiren bir işlem istenmez;
9. İhramda olan kişinin dikilmiş elbise giymesi yasaktır; örneğin: gömlek, pantolon, ayakkabı, iç çamaşırı vb. Eğer kişinin izarı (vücudun alt kısmının etrafına sarılan kumaş parçası) yoksa pantolon giymesi caizdir. Sandal bulamayan kişi ise ayakkabı giyebilir.

İhram sırasında aşağıdaki şeyler caizdir:

1. Saat takmak;
2. İşitme cihazı veya kulaklık kullanmak;
3. Yüzük takmak;
4. Sandal giymek;
5. Gözlük takmak;
6. Kemerle kuşanmak;
7. Şemsiye gölgesi altında gölgelenmek;
8. Araç çatısı altında gölgelenmek;
9. Başta yük taşımak;
10. Başta yatak taşımak;
11. Yarayı bandajla sarmak, ihram elbisesini değiştirmek ve yıkamak;
12. Başı yıkamak ve duş almak;

Eğer ihramda olan kişi unutkanlık veya bilgisizlik sebebiyle başını örterse, bu durumda bir sakınca yoktur; ancak hatırladığı anda veya hatası kendisine açıklandığında başlığını çıkarmakla yükümlüdür.

Arafat vadisinde vakfe yapmak, haccın farz rükünlerinden biridir ve bu olmadan hac geçerli olmaz. Allah Resulü'nün (s.a.v.) buyurduğu gibi: «Hac Arafat'tır». (Ebu Davud ve et-Tirmizi)

Arafat günü, üzerine güneşin doğduğu en hayırlı gündür. Bu büyük günde tüm hacılar Arafat'ta toplanır ve güneşin doğuşundan batışına kadar burada vakfe yaparlar. Müslim'in «Sahih»inde Aişe'den (Allah ondan razı olsun!) rivayet edilen bir hadiste Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

«Allah'ın, kulunu ateşten bu kadar çok azat ettiği Arafat günü gibi bir gün yoktur. Yüce Allah, en yakın semaya inerek meleklerine karşı kullarıyla övünür ve şöyle buyurur: «Bunlar ne istiyor?»».

Hacının, mümkünse şurada durması müstehaptır: Namira Mescidi'nde öğle namazı vakti girmeden önce, zira bu sünnettir. Öğle namazı sırasında bir ezan ve iki kamet okunur (kamet, her farz namazın başlamasından hemen önce söylenir). Ardından imam, insanlara yönelik nasihatler içeren hutbeyi okur ve diğer Müslümanlarla birlikte öğle ve ikindi namazlarını kılar; bunları birleştirerek ve Peygamber'in (s.a.v.) yaptığı gibi her birini iki rekâta indirerek kılar. Nafile namazlar isteğe bağlı olarak kılınır. Mescidin bir kısmı Arafat dağının sınırları dışında kaldığından, hacının namazdan sonra gerçekten Arafat sınırları içinde bulunduğundan emin olması gerekir.

Urve ibn Mudarris'in (Yüce Allah ondan razı olsun) rivayet ettiğine göre, Allah Resulü (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

«Kim Müzdelife'de bizim namazımızda hazır bulunur ve biz yola koyuluncaya kadar bizimle birlikte vakfede durursa, ayrıca daha önce Arafat vadisinde gündüz veya gece vakfede durmuşsa, o kişi hac yapmış ve hac menâsikini yerine getirmiştir.». (Ahmed, Ebu Davud, et-Tirmizi, en-Nesai ve İbn Mace)

BUNU BİLMEK ÖNEMLİDİR:

• Arafat günü hacının Arafat dağı bölgesinde bulunması gerekir güneş batıncaya kadar.
• Namira Mescidi Arafat dağı bölgesinde yer almaktadır; ancak bir kısmı, yani doğu tarafı, Arafat sınırlarının dışındadır. Bu nedenle hacının bunu hatırlaması ve mescit içindeki işaretlere dikkat etmesi gerekir. Not: Arafat günü, haccın en önemli günüdür. Bu nedenle hacılar, hac sevabını ve mükâfatını kaybetmelerine neden olabilecek her türlü hatadan sakınmalıdır.
• Arafat sınırlarının dışında durulmamalı, güneş batıncaya kadar orada kalınmamalı ve Müzdelife vadisine vakitten önce gidilmemelidir. Kim böyle yaparsa, o kişi hac yapmamıştır;
• Ayrılmak caiz değildir güneş batmadan önce Arafat'tan. Bu yasaktır, çünkü Peygamber'in (s.a.v.) fiillerine aykırıdır;
• Arafat dağına (Cebelü'r-Rahme) tırmanmak ve zirvesine ulaşmak için güç kullanarak izdiham ve kalabalık oluşturmak, bereket umuduyla taşları sıvazlamak ve dağın zirvesinde namaz kılmak caiz değildir.
• Dua sırasında yüzü Arafat dağına doğru çevirmek büyük bir hatadır.

Peygamber'in (s.a.v.) Veda Hutbesi

Kurban günü Peygamber (s.a.v.) hutbe okudu ve şöyle dedi: «Bugünün hangi gün olduğunu biliyor musunuz?» İnsanlar: «Bunu en iyi Allah ve O'nun Resûlü bilir!» dediler.»

O bir süre sustu ve sahabeler o güne başka bir isim vereceğini düşündüler, ancak o sordu: «Bu kurban günü değil mi?» İnsanlar: «Elbette» dediler.

O dedi: «Peki şu an hangi ay?» Onlar: «Bunu en iyi Allah ve O'nun Resûlü bilir!» dediler. O yine bir süre sustu ve sahabeler o aya başka bir isim vereceğini düşündüler, ancak o sordu: «Şu an Zilhicce ayı değil mi?»İnsanlar: «Elbette» dediler.

O dedi: «Peki bu şehir nedir?» İnsanlar: «Bunu en iyi Allah ve O'nun Resûlü bilir!» dediler. O yine bir süre sustu ve sahabeler yine o şehre başka bir isim vereceğini düşündüler, ancak o sordu: «Bu haram şehir değil mi?»İnsanlar: «Elbette» dediler.

Sonra dedi: «Muhakkak ki kanınız ve malınız da bu günün, bu ayın ve bu toprağın kutsal olduğu gibi kutsal ve dokunulmazdır ve Rabbinizle karşılaşacağınız güne kadar dokunulmaz kalacaktır. Size tebliğ ettim mi?» İnsanlar: «Evet» dediler. O haykırdı: «Allah'ım, şahit ol! Ve burada bulunanlar bunu bulunmayanlara bildirsin, zira öyle olabilir ki, kendisine ilim ulaştırılan kişi onu ilk duyandan daha iyi koruyabilir…». (el-Buhari ve Müslim)

Tavaf da namaz gibi dilediğince kılınabilir, ancak yalnızca 7 şavt olarak. Hac sırasında insanların en az üç tür tavaf yapması gerekir:

1. Tavafu'l-Kudum. Mekke'ye vardıktan sonra hacıların Kâbe çevresinde yaptığı ilk tavaf.

2. Tavafu'l-İfada. Cemretü'l-Akabe'den sonra (Zilhicce'nin 10. günü) yapılan farz Hac tavafı.

3. Tavafu'l-Veda. Veda tavafı — Haccın son farz ameli.

Tavafu'l-Kudum (Kâbe çevresinde tavaf)

Hem Hac hem de Umre, mikatta ihrama girmekle başlar. Umre yapacak kişi, mikattan itibaren Kâbe'yi görünceye kadar telbiye sözlerini söylemelidir. 
Hacı mübarek Mekke'ye vardığında, tam bir gusül abdesti alması menduptur. Ardından Umre menasikini yerine getirmek için Mescid-i Haram'a gider. Mescide sağ ayakla girilmeli ve şu sözler söylenmelidir:

«Eûzü billâhi'l-azîm, ve bi-vechihi'l-kerîm, ve sultânihi'l-kadîm, mine'ş-şeytâni'r-racîm. Bismillâhi, ve's-salâtü ve's-selâmü alâ rasûlillâh. Allâhümme'f-tahlî ebvâbe rahmetik‘.

Перевод: «Kovulmuş şeytandan Yüce Allah'a, O'nun kerim yüzüne ve kadim saltanatına sığınırım. Allah'ın adıyla, salât ve selam Allah'ın Resûlü'nün üzerine olsun. Ey Allah'ım! Bana rahmetinin kapılarını aç».

Mescide gitmeden önce tam bir gusül abdesti almak farz değildir.

Ardından hacı Kâbe'ye yönelir ve tavafa başlar.

Umre veya Tavafu'l-Kudum yapan erkekler için sağ omzu açmak sünnettir. Bunun için ridâ örtüsünün ortası sağ koltuk altının altına konur ve kenarları sol omuza atılır.

Daha sonra Umre yapan kişi Kâbe çevresinde yedi kez tavaf etmeye başlar. Her şavt Hacerü'l-Esved'den «Bismillâhi, Allâhü ekber» sözleriyle başlar ve yine orada tamamlanır.

Sünnete göre hacılar mümkün olduğunca Hacerü'l-Esved'e yaklaşır, ona elleriyle dokunur veya öperler; ancak bu, çevredekilere zarar vermemek, izdihamı artırmamak, küfür, itişme vb. durumlara yol açmamak şartıyla olmalıdır. Bu tür davranış büyük bir hata sayılır. Uzaktan sağ eliyle Hacerü'l-Esved'i işaret ederek «Allâhü ekber» demek yeterlidir; insanların yolunda uzun süre durmadan. Zira Harem bölgesinde başkalarına zarar vermek, düzensizlik ve kaos yaratmak kesinlikle yasaktır ve tavaf da aynı namaz gibidir; ancak tavaf sırasında konuşulabilmesi dışında namazdaki tüm şartlara uyulması gerekir. Bu nedenle müminler tavafı yumuşak başlı bir şekilde, en ufak bir kabalık göstermeden yapmalıdır. Hacı Yemen köşesine ulaştığında, mümkünse öpmeden sağ eliyle ona dokunmalıdır. Yemen köşesi ile Hacerü'l-Esved arasında her şavtta sünnete göre şu dua okunmalıdır:

«Rabbenâ âtinâ fi'd-dünyâ haseneten ve fi'l-âhirati haseneten ve kınâ azâbe'n-nâr»

Перевод: «Rabbimiz! Bize bu dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru».

Tavaf bu şekilde yedi şavt olarak yapılır. Sünnete göre erkekler, Tavafu'l-Kudum'da (Haccın ilk tavafı) ilk üç şavtta adımlarını hafifçe hızlandırırlar.

Tavaf tamamlandıktan sonra:

1. Sağ omuz kapatılmalıdır (erkekler için).

2. Makam-ı İbrahim'in arkasında iki rekât namaz kılmak sünnettir.
Makam-ı İbrahim'in arkasında namaz kılmak zorsa, mescidin başka herhangi bir yerinde kılınabilir. Birinci rekâtta Fatiha suresinden sonra Kâfirûn suresini okumak menduptur. İkinci rekâtta Fatiha suresinden sonra İhlâs suresini okumak menduptur. Bu iki surenin başkalarıyla değiştirilmesi caizdir.

Kâfirûn Suresi«
Bismillâhir-Rahmânir-Rahîm
Kul yâ eyyühe'l-kâfirûn. Lâ a'büdü mâ
ta'büdûn. Ve lâ entüm âbidûne mâ a'büd. Ve
lâ ene âbidün mâ abedtüm. Ve lâ entüm
‘âbidûne mâ a'büd. Leküm dînüküm ve liye dîn.

İhlâs Suresi«
Bismillâhir-Rahmânir-Rahîm
Kul hüvallâhü ehad. Allâhü's-Samed.
Lâm yelid ve lâm yûled, ve lâm yekün lehû küfüven ehad.
küfüven ehad.

Tavaf sırasında yapılan hatalar

1. Bazı hacılar Kâbe'yi Hicr'in (Kâbe'nin yanındaki yarım daire şeklindeki duvar) iç tarafından tavaf etmektedir. Bu bir hatadır, zira Hicr Kâbe'nin bir parçasıdır ve tavafın iç tarafından değil, dış tarafından yapılması gerekmektedir.

2. Kâbe'nin tüm köşelerine, duvarlarına, örtüsüne, kapısına ve Makam-ı İbrahim'e (a.s.) dokunmak ve sürtmek. Bütün bu fiiller yasaktır, çünkü şeriatta hiçbir dayanağı olmayan ve Peygamber'in (s.a.v.) yapmadığı bid'at kapsamına giren amellerdir.

3. Kadınların yabancı erkeklerle temas ettikleri izdihama katılmaları. Bu durum genellikle tavaf sırasında, Hacerü'l-Esved'in veya Makam-ı İbrahim'in yanında meydana gelmektedir. Bu nedenle büyük kalabalıklardan uzak durulmalıdır.

«Şüphesiz Safa ile Merve Allah'ın nişanelerindendir. Kim Kâbe'yi hacceder veya umre yaparsa, bu ikisi arasında sa'y yapmasında bir günah yoktur. Kim de gönüllü olarak bir iyilik yaparsa, şüphesiz Allah şükrün karşılığını verendir, hakkıyla bilendir» (Kur'an 2:158)

1. Sa'y, Mescid-i Haram'ın içinde bulunan Safa ve Merve adlı iki tepe arasında yedi kez yürümektir.

2. İki tepe arasındaki mesafe = 450 m.

3. Erkekler yeşil lambalara ulaştıklarında, bir sonraki yeşil lambalara kadar koşarlar, ardından normal adımlarla yürümeye devam ederler.

4. Temettü haccında sa'y 2 kez yapılır. Biri umre için (varışın ilk gününde, tavaf-ı kudûmdan sonra), diğeri haccın kendisi için (Zilhicce'nin 10. gününde, tavaf-ı ifâdadan sonra).

5. Kıran haccında sa'y yalnızca bir kez umre ve hac için birlikte yapılır (varışın ilk gününde, tavaf-ı kudûmdan sonra veya Zilhicce'nin 10. gününde, tavaf-ı ifrâddan sonra).

6. İfrâd haccında da sa'y yalnızca bir kez umre ve hac için birlikte yapılır (varışın ilk gününde veya Zilhicce'nin 10. gününde).

Safa

Tavafın bitiminden sonra hacı, iki tepe arasında yedi kez yürümek üzere Safa'ya yönelir. Safa'ya yaklaşırken şöyle der: «Allah'ın başladığı yerden başlıyorum» ve şu ayeti okur:

«İnnes-Safâ ve'l-Merve mine şe'âirillâh.».

Ardından Safa'ya çıkar, orada durur ve Kâbe'ye yönelir, üç kez Allah'ı över: «Elhamdülillah» ve O'nu yüceltir: «Allahu ekber» ve ellerini kaldırarak dua eder (yalvarır):

«Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh. Lehül mülkü ve lehül hamdü ve hüve alâ külli şey'in kadîr. Lâ ilâhe illallâhu vahdehû encaze va'dehû ve nasara abdehû ve hezemel ahzâbe vahdeh.».

Tercüme: «Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'na mahsustur ve O her şeye kadirdir. Allah'tan başka ilah yoktur, O tektir, vaadini yerine getirmiş, kuluna zafer vermiş ve toplulukları tek başına bozguna uğratmıştır.».

(bu sözler üç kez tekrarlanır)

Bu sözler arasında hacı, Yüce Allah'tan dilediğini ister ve eğer dua zikredilen şekilden daha kısa olursa, bu caizdir. Eller yalnızca dua ederken kaldırılır, »Allahu ekber» sözlerinde kaldırılmamalıdır. Hacıların sık yaptığı bir hata, her iki eliyle Kâbe yönünü işaret etmektir. Ardından hacı Safa'dan iner ve Merve yönünde normal adımlarla ilerler, bu sırada hacı kendisi, ailesi ve diğer Müslümanlar için dua eder.

Erkekler yeşil lambalara ulaştıklarında, bir sonraki yeşil lambalara kadar koşarlar, ardından normal adımlarla yürümeye devam ederler.

Merve

Merve'ye ulaşan hacı, Kâbe'ye yönelir ve Safa'da söylediği aynı sözleri söyler, ayet hariç. Dilediği gibi dua eder ve Safa'ya yönelir. Erkekler her yeşil lambalara yaklaştıklarında, bir sonraki lambalara kadar adımlarını hızlandırmaları gerekir. Safa'da aynı fiiller tekrarlanır. Safa'dan Merve'ye kadar olan mesafenin kat edilmesi bir sa'y turu olarak sayılır. Sa'y bu şekilde yedi tur olarak yapılmalıdır.

Sa'y'a yürüyerek başlayan hacının, fiziksel rahatsızlık veya bağımsız hareket etmesini engelleyen ağrı hissetmesi durumunda sa'y'ı tekerlekli sandalyede tamamlamasına izin verilir.

Sa'y'dan sonra umre yapan kişi başındaki saçları tıraş eder veya kısaltır (saç tıraşı tercih edilir). Saçlar başın her yerinde eşit şekilde kesilmelidir. Kadın saçını bir parmak boğumu uzunluğunda kısaltır.

Bununla umre ibadetleri tamamlanır ve hacı için ihram sırasında yasak olan fiiller helal hale gelir.

Not: Adet veya lohusalık dönemindeki kadınların sa'y yapmalarına izin verilir, zira bu bölge Mescid-i Haram'a dahil değildir. Ancak ne onların ne de diğer kadınların sa'y sırasında koşmaları caiz değildir.